نخ دندان
۱۹ مرداد, ۱۳۹۶
ارتودنسی-سرطان-دهان-متخصص-13
سرطان دهان
۸ مهر, ۱۳۹۶

درمان با فلوراید یا فلورایدتراپی

فلوراید (فلوئور یا فلورین) یکی از عناصر شیمیایی است که در جدول تناوبی با علامت F نمایش داده می شود و جزء گروه هالوژن هاست. حالت خالص این عنصر گازی شکل و زرد رنگ بوده و به شدت اکسید کننده است، بطوریکه با اکثر عناصر وارد واکنش و ایجاد ترکیب می شود. ترکیبات این عنصر در سنگهای پوسته زمین وجود دارد.

fluoride-fb.jpg

ترکیبات فلوراید در صنایع کاربردهای متعددی دارند، از قبیل: شیشه سازی، نیمه رساناها، تهویه و تولید سرما، صنایع آلومینیم و حشره کشها. ولی مهمترین کاربرد ترکیبات فلوراید در پروژه ساخت بمب اتمی در جریان جنگ جهانی دوم بوده است که جهت غنی سازی اورانیوم ترکیب “هگزا فلوئورید اورانیوم” بکار رفت.

16114_729963397041270_4742188152261770274_n.jpg

امروزه این عنصر در خدمت سلامت دندانها در آمده است و مهمترین ترکیب پیشگیری از پوسیدگی دندان را تشکیل می دهد، این روش را درمان با فلوراید یا فلورایدتراپی (Fluoride Therapy) می نامند. در کشورهای پیشرفته به صورت سازمان یافته فلوراید را به آب آشامیدنی می افزایند تا از طریق دستگاه گوارش جذب بدن شده و با رسوب در دندانها، مقاومت آنها را در برابر پوسیدگی افزایش دهد. تاثیر این روش به حدی است که افزودن فلوراید به آب به عنوان یکی از ده دستاورد برتر در حوزه سلامت عمومی معرفی شده است. سازمان بهداشت جهانی پیشنهاد کرده است که برای پیشگیری از پوسیدگی دندانها، میزان ۵/۰ تا ۱ میلی گرم فلوراید به هر لیتر آب آشامیدنی افزوده شود. بر خلاف افزودن کلر به آب آشامیدنی، افزودن فلوراید نیازمند تجهیزات و فن آوری های پیشرفته است که متاسفانه در کشور ما وجود ندارد.

با توجه به این محدودیتها، توصیه می گردد که فلوراید مورد نیاز از سایر روشها تامین گردد مانند مصرف مکمل های غذایی فلورایده، کاربرد خمیر دندان، نخ دندان و دهانشویه فلورایده و نیز استفاده از وارنیش (محلول) فلوراید. معمولترین ماده موثر این ترکیبات “سدیم فلوراید” است.

Dr_Salmeh_Jafarifar_DDS_Preferred_Family_Dentistry_Las_Vegas_Fluoride_Treatment.jpg

چگونه فلوراید از دندانها محافظت می کند؟

برخلاف تصور رایج، میزان فلوراید در محصولات یا آب آشامیدنی به حدی نیست که بر روی باکتری های حفره دهان که مسؤول پوسیدگی هستند تاثیر داشته باشد، بنابراین فلوراید در دهان تاثیر ضد میکروبی ندارد. اثر عمده ترکیبات فلورایده تغییر و بهبود ماهیت ترکیبات معدنی دندان موسوم به “هیدروکسی آپاتیت” است. این ترکیبات معدنی پس از جذب فلوراید مقاومت بیشتری در برابر پوسیدگی دندان خواهند داشت.

بیشترین اثر کاربرد فلوراید در دوران کودکی و بر روی دندان‌های شیری است. در مورد دندان‌های دائمی نیز بیشترین تاثیر فلوراید در مراحل اولیه رویش دندان است. تحقیقات نشان داده است که پوسیدگی دندانی با کاربرد فلوراید به میزان ۴۰ تا ۶۰ درصد کاهش می یابد.

با افزایش سن، تأثیر درمان با فلوراید کاهش می‌یابد ولی در تمام طول عمر مؤثر خواهد بود. اثر عمده فلوراید در سطوح دندانی صاف (مانند سطوح بین دندانی) است و در شیارهای سطوح دندانها موثر نیست. برای ممانعت از پوسیدگی شیارهای دندانهای دایمی باید در ابتدای رویش دندان، این شیارها با شیارپوش (Fissure Sealant) پر شوند.

دندانهایی که دیرتر می رویند مانند دندانهای نیش و نیز کودکانی که از طبقات پایین تر اجتماعی هستند (به دلیل داشتن پوسیدگی های بیشتر بین دندانی) بیشترین نفع را از کاربرد فلوراید می برند.

floridewater.jpg

مسومیت با فلوراید :

مصرف بیش از حد فلوراید به صورت خوراکی بویژه در کودکان می تواند خطرناک باشد و منجر به مسمومیت و آسیب به مینای دندان شود؛ بنابراین کاربرد خمیر دندانهای حاوی فلوراید در کودکان زیر ۶ سال (به علت احتمال بلع فلوراید) ممنوع است. همچنین مصرف مکمل های غذایی فلوراید باید تحت نظر دندانپزشک متخصص کودکان و با در نظر گرفتن سایر منابع دریافت فلوراید (مانند آب آشامیدنی) صورت گیرد.

fluoride-ion-toothpaste.jpeg

نحوه تجویز محصولات فلورایده :

به طور کلی دو روش اصلی رساندن فلوراید به دندان ها وجود دارد :

روش سیستمیک که خوردن و جذب گوارشی محصولات فلورایده (مانند آب آشامیدنی یا مکمل های غذایی فلوراید دار) است و روش موضعی که کاربرد ترکیبات فلورایده در حفره دهان و در مجاورت دندان هاست (مانند دهانشویه یا خمیر دندان).

کاربرد عمده روش سیستمیک در کودکان می باشد که دندان های آنها در حال تشکیل است و با جذب فلوراید به دندان (پیش از رویش در دهان) مقاوت آن در برابر پوسیدگی افزایش می یابد. با توجه به احتمال مسمومیت کودک، کاربرد این روش فقط با نظارت دقیق متخصص دندانپزشکی کودکان میسر است. در بزرگسالان که دندان های آنها تشکیل شده است این روش کاربرد ندارد.

روش موضعی که متداول تر است و از ۶ سالگی تا پایان عمر کاربرد دارد شامل بکارگیری وارنیش (محلول) فلوراید و کاربرد سایر انواع محصولات فلورایده مانند خمیر دندان، نخ دندان و دهانشویه هاست. همه افراد در همه طول زندگی (البته تا زمانی که دندان در دهان دارند!) از مزایای فلوراید موضعی بهره خواهند برد. در برخی موارد، محصولات فلورایده اهمیتی مضاعف دارند مانند بیماران تحت درمان ارتودنسی ثابت یا افرادی که دچار کاهش بزاق (به علت بیماری یا مصرف داروهای خاص) هستند.

دکتر برهمن سبزواری متخصص ارتودنسی در مشهد برای همه بیماران ارتودنسی خود کاربرد منظم محصولات فلورایده بویژه خمیر دندان و دهانشویه را پیشنهاد می کند. این محصولات در کنار رعایت دقیق بهداشت دهان و دندان، خطر بروز پوسیدگی دندان ها را در زیر دستگاه ارتودنسی ثابت کاهش خواهند داد. به گفته این متخصص ارتودنسی، به علت افزایش گیر غذایی در اطراف دستگاه ارتودنسی ثابت خطر پوسیدگی دندانها در این افراد بیشتر است.

2 نظر

  1. ممنون از وبلاگ خوبتون. به سایت ما هم حتما سر بزنید

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *