آیا میدانستید بیش از ۷۰٪ شکستگیها و دردهای بعد از ارتودنسی به دلیل انتخاب نادرست غذاهاست؟
در حالی که بسیاری تصور میکنند درد پس از سیمکشی اجتنابناپذیر است، واقعیت این است که با یک رژیم غذایی هوشمندانه میتوان بهسادگی از آن پیشگیری کرد. اگر میخواهید بدانید در روزهای پس از ارتودنسی چه بخورید، چه نخورید و چگونه غذا خوردن را برای خود آسانتر کنید، ادامهی این مطلب را از دست ندهید.
توصیههای تخصصی دکتر برهمن سبزواری، متخصص ارتودنسی، میتواند راهنمایی کامل برای شما باشد.
ما در اینجا همانطور که در بالا بیان کردیم فهرستی از رژیم غذایی مناسبی که شما باید در هنگام انجام درمان به روش ارتودنسی ثابت خود تغذیه کنید، گردآوری کرده ایم که با رعایت و مصرف این مواد غذایی مشکلی برایتان ایجاد نمی شود. عوامل این لیست عبارتند از :
| دسته غذایی | مثالها | میزان جویدن | نکات مهم |
|---|---|---|---|
| غذاهای نرم و بسیار ایمن | پنیر نرم، ماست، سوپ، پوره سیبزمینی، نودل، گوشت نرم بدون استخوان، تخممرغ آبپز، لوبیا پخته، ماهی نرم، میوههای نرم (موز، کیوی رسیده)، ژله، بستنی نرم | کم | بدون فشار روی براکتها، به راحتی جویده میشوند و باعث آسیب به دستگاه نمیشوند |
| غذاهای نرم ولی نیازمند احتیاط | سبزیجات پخته، میوههای قطعهقطعه شده (سیب، هویج، گلابی)، نان نرم، ساندویچهای کوچک | متوسط | قطعهقطعه شده مصرف شوند، از گاز زدن مستقیم با دندان جلو پرهیز شود |
| غذاهای سخت یا چسبناک – با احتیاط شدید | آجیل، ذرت بو داده، نان و بیسکویت سفت، هسته میوهها (هلو، زردآلو)، چیپس | زیاد | خرد یا آسیاب شده مصرف شوند، فشار مستقیم روی براکتها ممنوع است |
| غذاهای ممنوع | آدامس، شیرینی چسبنده، تافی و شکلات کشدار، آبنبات سخت، پوسته پیتزا، یخ جویدنی، خوراکیهای خیلی سفت | بسیار زیاد | آسیبزا به براکت و سیمها، باعث درد و شکستگی دستگاه میشوند؛ حتی یک بار مصرف میتواند مشکلساز شود |
انتخاب درست غذاهای نرم
در هنگام استفاده از بریس های ارتودنسی استفاده از غذاهای نرم و غیر جویدنی بهترین راهکار درست می باشد، به خاطر اینکه این غذاها هم کمتر باعث آسیب دیدگی بریسها میشوند و هم احتمال ایجاد درد برای دندانهای حساس را نیز کاهش می دهد البته بعضی غذاهای سخت مثل سبزیجات را هم میتوان مصرف کرد، اما باید بخارپز شوند، چرا که این کار موجب می شود تا جویدن آنها آسان گردد. برخی از غذا های نرم که به بریس های ارتودنسی آسیب نمی رسانند از جمله موارد زیر هستند :
- پنیرهایی که نرم هستند
- انواع ماست ها
- مصرف سوپ
- گوشتهایی که سخت نیستند و پخته شده هستند و به صورت نرم و بدون استخوان (مرغ، بوقلمون، کوفته قلقلی، کالباس و…) مصرف شود
- غذاهای دریایی نرم بدون هیچ گونه استخوان نرم یا سخت مانند : ماهی، کیک خرچنگ
- نودل و ماکارونی
- پوره سیب زمینی یا سیب زمینی آبپز شده
- برنج پخته شده (حتما باید خیلی نرم باشد)
- تخممرغ آب پز شده
- لوبیا (پخته شود)
- نان نرم یا نان تورتیلا
- پنکیک
- محصولات غذایی نرم مانند بیسکویت و کلوچه
- پودینگ
- پوره سیب
- موز
- بستنی یا میلکشیک
- ژله

چرا باید از مصرف غذا های سخت پرهیز شود ؟
به این دلیل که غذاهای سخت میتوانند به بریسها آسیب برسانند یا حتی آنها را بشکنند و با این کار باعث ایجاد درد خفیف تا شدید در روزهای پس از نصب یا تنظیم سیمکشی دندانها گردند. شما می توانید برای جلوگیری از این حادثه از هر چیزی که سخت یا ترد است به ویژه پس از جلسهی ارتودنسی پرهیز کنید. نام چند مواد غذایی سخت متداولی که باید از آنها پرهیز کنید، فهرست شده است که شامل:
- دوری هر نوع آجیل
- مصرف نکردن ذرت بو داده
- مصرف نکردن آب یخ زده
- پرهیز از استفاده نانهای سفت
- نان مخصوص شیرینی
- پوسته پیتزا
- انواع چیپس ها (سیب زمینی و تورتیلا)
- استفاده نکردن هویج خام، اما اگر به قطعات بسیار ریز برش داده شود مشکلی ندارد
از چه نوع غذا هایی باید پرهیز کرد؟
| دسته غذایی | مثالها | دلیل ممنوعیت |
|---|---|---|
| غذاهای بسیار سفت | آجیل کامل، ذرت بو داده، هسته میوهها (هلو، زردآلو، آلبالو)، یخ جویدنی | میتوانند باعث شکستن براکتها یا خم شدن سیمها شوند |
| غذاهای چسبناک | آدامس، تافی، شکلات کشدار، شیرینیهای چسبناک | به براکتها میچسبند و باعث جدا شدن یا آسیب به دستگاه میشوند |
| غذاهای بسیار سخت یا شکننده | پوسته پیتزا، چیپس سفت، بیسکویت سفت | جویدن این غذاها فشار زیادی روی براکت وارد میکند و ممکن است باعث شکستگی شود |
| نوشیدنیهای ناسالم | نوشابه گازدار، نوشیدنیهای شیرین رنگی | باعث پوسیدگی و لکهدار شدن دندانها میشود و بهداشت دهان را سختتر میکند |
غذاهای چسبناک به علت حالت چسبندگی که بر روی دندان ایجاد می کنند، برای بریسها بسیار مضر میباشند و حتی ممکن است در موقع جویدن باعث درد شوند. دو نوع از بدترین مواد غذایی چسبناک آبنبات و آدامس هستند و در صورت وجود سیمکشی دندان باید از آنها پرهیز کرد.

کدام نوشیدنیها سالم هستند؟
آب شیر سالم ترین گزینه برای نوشیدن در ارتودنسی است، به خاطر اینکه منبع آن طبیعی است و سرشار از فلوراید می باشد. بیماران باید در شبانه روز ۶ تا ۸ لیوان آب بنوشند تا در طول روز آنها را از غذا های چرب حاوی قند دور کند. استفاده از این روش رژیم غذایی به افراد کمک میکند تا مواد شیمیایی، رنگ های مصنوعی و قندهای جذب شده از نوشابههای گازدار از سطوح دندانهای آنها پاک شده و از دندان هایی زیبا و سالم برخوردار باشند.
نکات کاربردی در زمان غذا خوردن با ارتودنسی ثابت
۱. از گاز زدن مستقیم غذاها یا میوهها با دندانهای جلو خودداری کنید.
۲. غذاهای سفت را با چاقو خرد کرده و سپس مصرف نمایید.
۳. آجیل را خرد یا آسیابشده میل کنید.
۴. گوشت را به قطعات کوچک برش دهید تا جویدن آن آسانتر باشد.
۵. پیش از خوردن میوههای هستهدار مانند هلو یا آلو، هستهی آنها را جدا کنید.
۶. پس از صرف هر وعدهی غذایی، دندانها و براکتها را با مسواک نرم و نخ دندان مخصوص ارتودنسی تمیز کنید.
کلام آخر
تغذیه در ارتودنسی ثابت ملاحضات خاص خود را دارد. رژیم غذایی طی درمان ارتودنسی ثابت نباید سخت یا سفت باشد. تا حد امکان از گاز زدن غذا با دندان های جلو باید اجتناب نمود. همچنین باید از مصرف غذاهایی که با دندان جلو گاز زده می شوند مانند ساندویچ یا بلال پرهیز کرد.
اگر می خواهید ساندویچ یا پیتزا و یا مواد غذایی سفت مانند سیب میل کنید باید آن را پیش از خوردن به قطعات کوچک تر برش داده و با دندان های عقب بجویید. علاوه بر این بهتر است گوشت را با چاقو بریده و به شکل قطعات کوچک میل شود. توصیه می شود آجیل را خرد یا آسیاب کرده و مصرف نمود. برای خوردن میوه های هسته دار مانند هلو یا گوجه سبز و … باید هسته آن ها را قبل از خوردن خارج کرد.
برای کسب اطلاعات کامل تر به مقاله تغذیه در بیماران ارتودنسی مراجعه نمایید. همچنین می توانید راهنمایی های بیشتر را از متخصص ارتودنسی خود بخواهید.
مطالب مرتبط با ارتودنسی ثابت
- ثبت نظرات و دیدگاه های ارزشمندتان مشوق ما برای ارائه مطالب جدید در زمینه ارتودنسی خواهد بود.دکتر برهمن سبزواری متخصص ارتودنسی مفتخر است راهنمای شما برای درمانی مطلوب و موثر باشد.